Paracetamol: Dùng không đúng cách có thể biến thành thuốc độc

- 13/09/2017 - 15:05
(Phunuphapluat) Paracetamol là một loại thuốc được sử dụng rất phổ biến để giảm đau và hạ sốt. Tuy nhiên, việc tùy tiện sử dụng loại thuốc ngày có thể gây ra những tác hại khôn lường.

Nam thanh niên uống 19 viên paracetamol vì nghi sốt xuất huyết tử vong

Chiều 12/9, một nam thanh niên 22 tuổi, quê ở Sơn La đã tử vong sau khi uống 19 viên thuốc paracetamol loại 500mg chỉ trong hai ngày để hạ sốt. Bệnh nhân nhập viện vào ngày 6/9 trong tình trạng hôn mê, suy gan, viêm gan.

Ths. Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm Chống độc, BV Bạch Mai cho hay, bệnh nhân đã dùng quá liều thuốc, dẫn đến ngộ độc. Hơn nữa, bệnh nhân này có tiền sử viêm gan B nên càng làm tăng tình trạng nặng của ngộ độc.

Các bác sĩ đưa ra những khuyến cáo, người dân không nên sử dụng paracetamol bừa bãi để tránh hậu quả đáng tiếc như trên xảy ra.

Empty

Dùng paracetamol quá liều có thể dẫn tới ngộ độc.

Biểu hiện của ngộ độc paracetamol 

Theo PGS.TS. Trịnh Thị Ngọc, nguyên Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai, paracetamol là một loại thuốc có thể coi là lành tính, được bán rộng rãi trên thị trường mà không cần đơn của bác sĩ. Nhưng không vì thuốc “lành” mà có thể sử dụng bừa bãi.

Ngộ độc paracetamol xảy ra khi uống một lượng lớn thuốc trong một thời gian ngắn, hoặc sử dụng paracetamol kéo dài không đúng cách. Khi vào cơ thể, paracetamol sẽ được hấp thu vào máu và chuyển hóa qua gan thành nhiều chất, trong đó có một chất rất độc cho gan (có khoảng 4% paracetamol biến thành chất độc cho gan, đó là chất N-acetylbenzoquinonimin).

Khi dùng paracetamol liều cao hoặc khi chức năng gan suy giảm có thể dẫn đến nhiễm độc gan, hoại tử tế bào gan. Theo đó, khi paracetamol đến gan, gan phải huy động chất glutathion đến trung hòa, nhưng khi paracetamol vượt ngưỡng chịu đựng của gan thì gan không thể huy động đủ lượng glutathion để trung hòa lượng paracetamol thừa đó được, vì vậy, chất độc hại cho gan tăng lên làm nguy hiểm cho gan.

Empty

 

Phụ nữ mang thai, nếu dùng quá liều paracetamol có thể gây độc cho thai nhi vì thuốc này dễ dàng truyền qua rau thai. Ngoài ra, một số tác giả còn nhận xét rằng, với phụ nữ thường xuyên sử dụng thuốc paracetamol khi mang thai, con sinh ra có thể mắc bệnh hen suyễn.

Sử dụng paracetamol lâu dài, đặc biệt đối với người cao tuổi, thuốc có thể gây mệt mỏi, vì nó làm mất đi phân tử hemoglobin trong tế bào hồng cầu mang oxy.

Ở người ngộ độc paracetamol thường có những triệu chứng mệt mỏi, khó chịu, chán ăn, nôn hoặc buồn nôn, có thể đau hạ sườn phải, vàng da; xét nghiệm có tăng men gan, tăng bilirubin, rối loạn đông máu; ở những trường hợp nặng hơn có thể thấy suy thận và bệnh lý não gan; thậm chí có thể tử vong do suy đa tạng.

Dấu hiệu cho thấy trẻ dùng quá liều paracetamol là trong vòng 24 giờ sau khi uống trẻ bị đau bụng, nôn ói, xanh tái, ngủ lịm li bì. Khi đó cần phải đưa trẻ đến bệnh viện để cấp cứu ngộ độc.

Dùng bao nhiêu viên paracetamol/ngày là đủ?

Paracetamol-is-the-worlds-007

 

Để tránh tình huống ngộ độc, người bệnh cần phải tuân thủ đúng liều lượng khi sử dụng paracetamol. Cụ thể, người lớn dùng 4 viên/ngày (paracetamol 500 mg), cách 6 tiếng uống một lần, không được uống khi đói.

Riêng người cao tuổi nên dùng liều thấp hơn do chức năng gan đã kém. Những người bị men gan tăng, uống bia rượu nhiều khi sử dụng thuốc hết sức thận trọng.

Không dùng thuốc khi không đau nhức, không sốt cao trên 38,5 độ và không sốt quá 5 ngày ở trẻ em và quá 10 ngày ở người lớn, trừ khi được bác sĩ chỉ định.

Theo H.N (t/h) / PN&PL